Cambiamenti
Co me desmissio scolto i osèi che i canta su i frutari e su le pèrgole del vignal, come par saludar la giornada che riva. Co vardo a torno vedo le piante che fiorisse fiori dei piu diversi colori. Perche ze dio scaldar, fin l’ária par che la sia mèio. Va via l’arieta freda del inverno e ariva insième coi colori dea primavera, i bèi di de sole che ne invita a la vita, a verder le finestre par che’l sole ndessa rento le case.
In tea colònia i scominsia a rabaltar la terra par somenar i grani e così preparare la nova stagione de racolta.
Compagno a tuto anca noantri semenemo i ani che’l Signor Dio nel dà. Co passa i ani binemo su bona parte de quelo che gavemo piantà. Arquanti i guadagna sòldi, altri salute, qualchedun arcoanti pedòci, ma tuti co i diventa vèci i guadagna na sbrancada de malegrassie, sia coi dolori de schena, de gambe, la tremarola o anca un bel par de ociai par compensare la dificoltà de veder i schèi. E mi che ve scrivo, par esser diferente, son resta gòbo, meso sordo e sensa denti. No ze mia na maraveia veder tuti questi cambiamenti? Par compensassion go sentisto i profumi dele primavere che oramai le ze ndate via.
Colaboratore: Luiz A. Radaelli – Lajeado
quarta-feira, 28 de setembro de 2011
quinta-feira, 25 de agosto de 2011
Tocheti de Vita
NANTRI TOCHETI DE VITA
Honório Tonial
Ai sédase de marso de duemilaesìnque, un bel dioba dopo mesodì, là par le due ore, Erechim el ga ricevesto la vìsita del Presidente del Brasil: Luis Inàcio Lula da Silva , insieme con un paro de ministri e altra gente dea so laia.
Ntea piassa, davanti a Prefeitura se ga mucià depì de trèmila persone, vigniste de diversi munissìpii, co la condussion paga, nose sà par chi..!
In meso a sto mar de gente se ga postà el Bianchi, de star a la linha San Luigi, quà a Erechim, ntea strada che mena ai Nazzari, ndove se pol catar la cascata co le àque termae e co le so bele stòrie.
Tuti i vendri, là par le nove dea matina, el Bianchi el vien portarme el late e mi ghe compro anca un chilo de erbamate par stimana , propio na bona erba, fata ntea so tafoneta, par far el me scimaron…
Quel di disassete de marso, l.è rivà, tuto prosieta e el me dise:
- Incoi mi son deventà nantro omo...! Magìnete che el geri go ricevesto, a casa mia, la vìsita del Presidente del Brasil, el metalúrgico Luis Inàcio Lula da Silva...! Pi che la lotaria, la sorte granda..!
- Ma, zelo pròpio da vero..? Ghe dimando meraveià.
- Si, si...El me ga dimandà se gavea bisogno de qualcossa...
Go risposto che no semo mia drio ndar ben, mentre gavemo sta bruta seca parche fà tre mesi che no piove mia pi, ma se cata gente che la è pi mal ciapada che noantri...
El me ga vardà, dimandà la man drita, el ga vardà i cali dea me man..El ga dato na bela ridada..
- “Ah Ah Ah... Vardé quà, un bel esémpio... Incora el vive la fraternità, la solidarietà..!”
Dopo el ga piantà la so man in scarsela , el ga tirà fora un paco de note de sento reai, el le ga butade par ària e el me dise:
- “Par intanto le te bastarà par indrissarte.. Se te ocore incora parla con mi.!”
- E ti, le ghetu catade su tute e le ghetu contade..? Ghe go dimandà.
- Go mia fato ora parché lu el ga volesto saludarme par ndar via. Mi lo go ringrasià e ghe go dito che lu l,è pròpio brao. Adesso no ocore gnanca pi laorar ...
= E mi te ringràssio par la to bela storieta, parhé un vero Talian nol assa mia i soldi in tera e el li conta tuti suito.! La go finida mi.
Honório Tonial
Ai sédase de marso de duemilaesìnque, un bel dioba dopo mesodì, là par le due ore, Erechim el ga ricevesto la vìsita del Presidente del Brasil: Luis Inàcio Lula da Silva , insieme con un paro de ministri e altra gente dea so laia.
Ntea piassa, davanti a Prefeitura se ga mucià depì de trèmila persone, vigniste de diversi munissìpii, co la condussion paga, nose sà par chi..!
In meso a sto mar de gente se ga postà el Bianchi, de star a la linha San Luigi, quà a Erechim, ntea strada che mena ai Nazzari, ndove se pol catar la cascata co le àque termae e co le so bele stòrie.
Tuti i vendri, là par le nove dea matina, el Bianchi el vien portarme el late e mi ghe compro anca un chilo de erbamate par stimana , propio na bona erba, fata ntea so tafoneta, par far el me scimaron…
Quel di disassete de marso, l.è rivà, tuto prosieta e el me dise:
- Incoi mi son deventà nantro omo...! Magìnete che el geri go ricevesto, a casa mia, la vìsita del Presidente del Brasil, el metalúrgico Luis Inàcio Lula da Silva...! Pi che la lotaria, la sorte granda..!
- Ma, zelo pròpio da vero..? Ghe dimando meraveià.
- Si, si...El me ga dimandà se gavea bisogno de qualcossa...
Go risposto che no semo mia drio ndar ben, mentre gavemo sta bruta seca parche fà tre mesi che no piove mia pi, ma se cata gente che la è pi mal ciapada che noantri...
El me ga vardà, dimandà la man drita, el ga vardà i cali dea me man..El ga dato na bela ridada..
- “Ah Ah Ah... Vardé quà, un bel esémpio... Incora el vive la fraternità, la solidarietà..!”
Dopo el ga piantà la so man in scarsela , el ga tirà fora un paco de note de sento reai, el le ga butade par ària e el me dise:
- “Par intanto le te bastarà par indrissarte.. Se te ocore incora parla con mi.!”
- E ti, le ghetu catade su tute e le ghetu contade..? Ghe go dimandà.
- Go mia fato ora parché lu el ga volesto saludarme par ndar via. Mi lo go ringrasià e ghe go dito che lu l,è pròpio brao. Adesso no ocore gnanca pi laorar ...
= E mi te ringràssio par la to bela storieta, parhé un vero Talian nol assa mia i soldi in tera e el li conta tuti suito.! La go finida mi.
sábado, 20 de agosto de 2011
Opinião de Honório Tonial (Erechim, Rio Grande do Sul)
Na data: 20 de agosto de 2011 as 11:20
Tudo pode acontecer!
O editorial analisando o quadro político-administrativo da Presidente Dilma leva o eleitor pouco afeito à economia, como nós, a uma incrível expectativa:
São Paulo foi um comprovado transgressor da Lei até receber uma visão celeste que o transformou num dos mais destacados apóstolos da Igreja Católica.
A Presidente, guindada ao cargo graças ao Lula, seu mentor, pode transformar-se na salvadora da pátria, extirpando a pobreza e a corrupção
Os elaboradores do orçamento, “ especialmente o baixo clero” podem comprometer a situação econômica do Brasil, afetada pela crise mundial, aprovando aumentos salariais.
A equipe econômica alardeia uma situação monetária vigorosa com bilhões de reservas para garantir a sustentabilidade.
As grandes reformas necessárias limitam-se a gastos fabulosos e nem sempre comprovados, em preparativos para embates esportivos. Enquanto isso, a saúde, a educação, a segurança e o controle da inflação juntam-se à impunidade e à falta de gestão.
O ser humano,matéria segue rumo à UTI e o lado espiritual cai no esquecimento;
Na data: 20 de agosto de 2011 as 11:20
Tudo pode acontecer!
O editorial analisando o quadro político-administrativo da Presidente Dilma leva o eleitor pouco afeito à economia, como nós, a uma incrível expectativa:
São Paulo foi um comprovado transgressor da Lei até receber uma visão celeste que o transformou num dos mais destacados apóstolos da Igreja Católica.
A Presidente, guindada ao cargo graças ao Lula, seu mentor, pode transformar-se na salvadora da pátria, extirpando a pobreza e a corrupção
Os elaboradores do orçamento, “ especialmente o baixo clero” podem comprometer a situação econômica do Brasil, afetada pela crise mundial, aprovando aumentos salariais.
A equipe econômica alardeia uma situação monetária vigorosa com bilhões de reservas para garantir a sustentabilidade.
As grandes reformas necessárias limitam-se a gastos fabulosos e nem sempre comprovados, em preparativos para embates esportivos. Enquanto isso, a saúde, a educação, a segurança e o controle da inflação juntam-se à impunidade e à falta de gestão.
O ser humano,matéria segue rumo à UTI e o lado espiritual cai no esquecimento;
sexta-feira, 19 de agosto de 2011
Caro Aloncio
Caro Aloncio
Go ricevesto la tua solissitassion a rispeto del idioma Talian e son restà gran contento;
Te “gh’è” ricevesto el numero 329 dea relassion det studianti del Talian.
Ntea Wikipédia te catarè .material par studiar el Talian. Basta ndar al Google e digitar : USUARIO DISCUSSÃO TALIANETO
Prossiga clicando em “UTILIZADOR... Ábritá o Ínidice.
Acessar Itens:7,26,27,29 e 32,
Comunicarme se te gh’è bio sucesso.
( Comunicar-me se obteve sucesso na busca)
Ie dimando el favor de rimeterne el E-mail de m almanco altre due perspne che le vol imparar el Talian
( Solicito o favor de remeter-me, pelo menos, dois E-mail ( endereço eletrônico) de , pelo menos , duas pessias que qieiram aprender o Talian.
Acessar tamb edm o Blog do Yalianeto
Go ricevesto la tua solissitassion a rispeto del idioma Talian e son restà gran contento;
Te “gh’è” ricevesto el numero 329 dea relassion det studianti del Talian.
Ntea Wikipédia te catarè .material par studiar el Talian. Basta ndar al Google e digitar : USUARIO DISCUSSÃO TALIANETO
Prossiga clicando em “UTILIZADOR... Ábritá o Ínidice.
Acessar Itens:7,26,27,29 e 32,
Comunicarme se te gh’è bio sucesso.
( Comunicar-me se obteve sucesso na busca)
Ie dimando el favor de rimeterne el E-mail de m almanco altre due perspne che le vol imparar el Talian
( Solicito o favor de remeter-me, pelo menos, dois E-mail ( endereço eletrônico) de , pelo menos , duas pessias que qieiram aprender o Talian.
Acessar tamb edm o Blog do Yalianeto
ALONCIO PIETRALONGA
Olá,
li seus textos no site talian.net.br porque comecei estudar talian recentemente. Sou natural do Epírito Santo mas atualmente moro em Minas porque estudo na Universidade Federal de Viçosa. Consigo entender bem o talian, mas ainda tenho dificuldade para formar frases. Gostaria de saber se o senhor pode me indicar algum material para estudar a gramática do talian, tenho dificuldade, por exemplo, em usar a palavra "ghe" e fazer frases negativas, não entendo quando se usa o "mia".
Agradecido,
Aloncio Pietralonga
li seus textos no site talian.net.br porque comecei estudar talian recentemente. Sou natural do Epírito Santo mas atualmente moro em Minas porque estudo na Universidade Federal de Viçosa. Consigo entender bem o talian, mas ainda tenho dificuldade para formar frases. Gostaria de saber se o senhor pode me indicar algum material para estudar a gramática do talian, tenho dificuldade, por exemplo, em usar a palavra "ghe" e fazer frases negativas, não entendo quando se usa o "mia".
Agradecido,
Aloncio Pietralonga
quinta-feira, 28 de julho de 2011
INEGNNO TALIAN
INSEGNANDO EL TALIAN.Copia
ENSINANDO O TALIAN
El TALIAN l´è la nostra vera Lìngua., parlada par i dessendenti dei imigranti.
O Talian é a nossa verdadeira língua, falada pelos descendentes dos imigrantes.
Par leder el Talian bisogna imparar la pronunsia de serte letre.
Para ler o Talian é necessário aprender a pronúncia de certas letras.
LETRA C c :
C i a c e ci c i o c i u
Tcha tche tchi tcho tchu
C i a v e c e l o c i c a c i o d o c i u c a
Tchave tchelo tchica tchodo tchuca
Chave céu prêsa (de rapé) prego porre
Osservar: Ntea pronùnsia : CIA,CIO,CIU la letra “i” la ( è muta. )
Observar : Na pronuncia:CIA,CIO,CIU a letra “i “ é muda .
Cia ce ci cio ciu
Tcha tche tchi tcho tchu
Facia El se ga taià la facia co la faca.
Fatcha. El se ga taià la fatcha co la faka
Ele se cortou a face com a faca
Bocia - el zuga la bocia co la man sanca.
Botcha – el zuga la botcha co la man sanka
Ele joga a bocha com a mão esquerda.
Ca che chi co cu
Ka ke ki ko ku
Casa vache pochi toco cuna
Kasa vake poki toko kuna
Casa vacas poucos pedaço berço
G g gia ge gi gio giu
Osservar: Ntea pronunsia: Gia, gio,giu : La letra “i” LA È MUTA
Observar : Na pronúncia : Gia,gio,giu : Aletra “”i” É MUDA
Giacheta gelosia pagina gioia giugo
Djaketa djelosia padjina djoia djugo
Casaco ciúme página jóia jôgo
Ga ghe gui go gu
Gato ghebo fighi gola gucia
Gato guebo figui gola gutcha
Gato cocheira figos gula agulha.
Nha gne gni gno gnu
Nhá nhe nhi nho nhu
Rogna gnente pugni legno gnuca
i
Sarna nada socoss madeira nuca
Quando gavemo ditongo pronunsià. finio in “io”,par far el plural la letra “i”la se dópia.
Rio = rii zio = zii ginásio = ginasii velório = velorii, etc.....
Magari:
Vecio = veci recia = rece mucio = muci vecia = vece etc
(parche la “i” la è muta.
Quando gavemo sostantivi femenini singolari finidi par “ea” dopiemo la letra “ee” par far el plural:
Quando temos substntivos femeninos terminados por “ea” dobramos
A letra “ee”para fazer o plural:
Idea – idee cea = cee
Idéia=idéias pequena = pequenas
Tute le parole che le scomìnsia par la consonante “ z “le resta compagne.:
Todas as palavras que começam por “z”permanecem iguais na grafia
Zaldo zero zampa
Amarelo zero pata ( de animal)
La ùnica consonante dópia la zé la “SS” in medo de due vogae.:
A única consoante dobrada é o “ss” no meio de duas vogais:
Messa casseta pessi basso nissuni
Missa caixinha pixes baixo ninguém
Na “s” sola in medo a due vogae la sona come 3”z”
Uma “s” sozinha no meio de duas vogais soa como:zzz.
Cesa casa sfesa
Igreja casa fresta
La letra “h”la doparemo solo in medo la parola.
A letra “h” é utilizada só no meio da palavra.
Vache braghe fighi
Vacas calças figos
Ntel Talian no gavemo mia le letre :j k w x y
No Talian não usamos as letras : j k w x y.
Gavemo sìnque vogae : a e i o u
Temos cinco vogais : a e i o u
Quìndase consonante : b c d f g h l m n p q r t v z
Quinze consoantes b c d f g h l m n p q r s t v z
Le consonante: b e p, nasalante le vien pressedeste dea consonante “m”
As consoantes b e p , nasalantes vêm precedidas da consoante “m”
Limbo colomba tempo compagno
Limbo pomba tempo igual
El Talian el dòpera solo due assenti : ( ` ) grave ( ´ ) aguto
O Talian utiliza só dois acentos : ( ` ) grave ( ´ ) agudo
COME DOPERAR I ASSENTI:
COMO USAR OS ACENTOS:
1ª. RÈGOLA - PAROLE CON LA ÙLTIMA SÌLABA TÒNICA FINIDA PAR VOGAL:
1ª.REGRA - PALAVRAS COM A ÚTIM SÍLABA TÔNICA TERMINADA POR VOGAL:
a) - GRAVE O CRASE ( PAR TONALITÀ VERTA.)
a) - Grave ou crase (para a tonalidade aberta
Pupà cafè depì vedarò prosperità comunicarò nò etc...
Papai café mais verei prosaperidade comunicarei não, etc….
b) - AGUTO ( ´ )PAROLE CON TON BRANDO O SERÀ..:
b) - Agudo ( ´ ) Palavras com tonalidade branda ou fechada:
Vardé pié incó zé
Olhai pés hoje é
3ª – PAROLE PROPAROSSITÒNICHE:
c) - GRAVE O CRASE: ( TONALITÀ VERTA)
Famèlica simpático catechètico òpera, etc
Esfomeada simpática catechético ópera
d - AGUTO ( ´ ) TON SERÀ
Mónega fémena tímido núgole.
Irmã –freira mulher tímifo nuvens.
Le altre parole le obidirà la ponuncia secondo le zé parlade e ntel so contesto.
As outras palavras obedecerão à pronuncia conforme são proferidas no seu contexto.
Erechim, Janeiro de 2010
Honório Tonial
ENSINANDO O TALIAN
El TALIAN l´è la nostra vera Lìngua., parlada par i dessendenti dei imigranti.
O Talian é a nossa verdadeira língua, falada pelos descendentes dos imigrantes.
Par leder el Talian bisogna imparar la pronunsia de serte letre.
Para ler o Talian é necessário aprender a pronúncia de certas letras.
LETRA C c :
C i a c e ci c i o c i u
Tcha tche tchi tcho tchu
C i a v e c e l o c i c a c i o d o c i u c a
Tchave tchelo tchica tchodo tchuca
Chave céu prêsa (de rapé) prego porre
Osservar: Ntea pronùnsia : CIA,CIO,CIU la letra “i” la ( è muta. )
Observar : Na pronuncia:CIA,CIO,CIU a letra “i “ é muda .
Cia ce ci cio ciu
Tcha tche tchi tcho tchu
Facia El se ga taià la facia co la faca.
Fatcha. El se ga taià la fatcha co la faka
Ele se cortou a face com a faca
Bocia - el zuga la bocia co la man sanca.
Botcha – el zuga la botcha co la man sanka
Ele joga a bocha com a mão esquerda.
Ca che chi co cu
Ka ke ki ko ku
Casa vache pochi toco cuna
Kasa vake poki toko kuna
Casa vacas poucos pedaço berço
G g gia ge gi gio giu
Osservar: Ntea pronunsia: Gia, gio,giu : La letra “i” LA È MUTA
Observar : Na pronúncia : Gia,gio,giu : Aletra “”i” É MUDA
Giacheta gelosia pagina gioia giugo
Djaketa djelosia padjina djoia djugo
Casaco ciúme página jóia jôgo
Ga ghe gui go gu
Gato ghebo fighi gola gucia
Gato guebo figui gola gutcha
Gato cocheira figos gula agulha.
Nha gne gni gno gnu
Nhá nhe nhi nho nhu
Rogna gnente pugni legno gnuca
i
Sarna nada socoss madeira nuca
Quando gavemo ditongo pronunsià. finio in “io”,par far el plural la letra “i”la se dópia.
Rio = rii zio = zii ginásio = ginasii velório = velorii, etc.....
Magari:
Vecio = veci recia = rece mucio = muci vecia = vece etc
(parche la “i” la è muta.
Quando gavemo sostantivi femenini singolari finidi par “ea” dopiemo la letra “ee” par far el plural:
Quando temos substntivos femeninos terminados por “ea” dobramos
A letra “ee”para fazer o plural:
Idea – idee cea = cee
Idéia=idéias pequena = pequenas
Tute le parole che le scomìnsia par la consonante “ z “le resta compagne.:
Todas as palavras que começam por “z”permanecem iguais na grafia
Zaldo zero zampa
Amarelo zero pata ( de animal)
La ùnica consonante dópia la zé la “SS” in medo de due vogae.:
A única consoante dobrada é o “ss” no meio de duas vogais:
Messa casseta pessi basso nissuni
Missa caixinha pixes baixo ninguém
Na “s” sola in medo a due vogae la sona come 3”z”
Uma “s” sozinha no meio de duas vogais soa como:zzz.
Cesa casa sfesa
Igreja casa fresta
La letra “h”la doparemo solo in medo la parola.
A letra “h” é utilizada só no meio da palavra.
Vache braghe fighi
Vacas calças figos
Ntel Talian no gavemo mia le letre :j k w x y
No Talian não usamos as letras : j k w x y.
Gavemo sìnque vogae : a e i o u
Temos cinco vogais : a e i o u
Quìndase consonante : b c d f g h l m n p q r t v z
Quinze consoantes b c d f g h l m n p q r s t v z
Le consonante: b e p, nasalante le vien pressedeste dea consonante “m”
As consoantes b e p , nasalantes vêm precedidas da consoante “m”
Limbo colomba tempo compagno
Limbo pomba tempo igual
El Talian el dòpera solo due assenti : ( ` ) grave ( ´ ) aguto
O Talian utiliza só dois acentos : ( ` ) grave ( ´ ) agudo
COME DOPERAR I ASSENTI:
COMO USAR OS ACENTOS:
1ª. RÈGOLA - PAROLE CON LA ÙLTIMA SÌLABA TÒNICA FINIDA PAR VOGAL:
1ª.REGRA - PALAVRAS COM A ÚTIM SÍLABA TÔNICA TERMINADA POR VOGAL:
a) - GRAVE O CRASE ( PAR TONALITÀ VERTA.)
a) - Grave ou crase (para a tonalidade aberta
Pupà cafè depì vedarò prosperità comunicarò nò etc...
Papai café mais verei prosaperidade comunicarei não, etc….
b) - AGUTO ( ´ )PAROLE CON TON BRANDO O SERÀ..:
b) - Agudo ( ´ ) Palavras com tonalidade branda ou fechada:
Vardé pié incó zé
Olhai pés hoje é
3ª – PAROLE PROPAROSSITÒNICHE:
c) - GRAVE O CRASE: ( TONALITÀ VERTA)
Famèlica simpático catechètico òpera, etc
Esfomeada simpática catechético ópera
d - AGUTO ( ´ ) TON SERÀ
Mónega fémena tímido núgole.
Irmã –freira mulher tímifo nuvens.
Le altre parole le obidirà la ponuncia secondo le zé parlade e ntel so contesto.
As outras palavras obedecerão à pronuncia conforme são proferidas no seu contexto.
Erechim, Janeiro de 2010
Honório Tonial
quinta-feira, 21 de julho de 2011
Assinar:
Postagens (Atom)