quinta-feira, 28 de maio de 2009

EL FIORETO

[editar] EL FIORETO
---EL FIORETO.
L´era na spèssie de novena che se fea al mese de maio, in preparassion a la Sagra del di 26, festa dea Madona del Caravaio, lo zo al Boa Vista, Sananduva. Se cantea el rosàrio in Latin: "Ave Maria, gratia plena...Santa Maria Mater Deii",.....,se dizea su i misteri gloriosi e se cantea le lode a la Madona, queste in Italiano. Scominsiando là par le oto de sera el se finia darente le diese, dopo del Dio Sia Benedeto...! La pi parte, pena vignisti casa dea colònia, i se scambiea de roba e vignia, a pie, grandi e pícoli un drio laltro. Finia la serimònia, se ndea fora dea cesa e el primo fabrissier Bepo Chinàia, el dea i avisi. " - Stassera scominsiemo la programassion par la festa del di 26 de maio, in onor dea Madona del Caravaiio - I Nanei i pareciarà 200 spéi par el sorasco. - E ghe vol che i sia de "guamirin" par no farghe spussa o gusto tristo a la carne,,,Ghe dontea Gigio Aio. I Dalaio e i Bruneto i menarà na carada de legna paromo, el di 25. - Angichi, naransere da mato, gràpia o guagiuvira... Avisea el Madei La faméia de Giusti la taiarà le fòie de palmira par far i archi dea procission, lori che i ga pràtica... La fameia de Ricieri Bachi la farà la netìssia intorno a cesa. Diman de sera ndaremo avanti co la programassion. Par stassera, Bona Note a tuti..!" - Bona Note e bon riposso.... i dizea tuti. I pi zóveni i corea in volta, al ciaro de luna, tuti contenti.. Le tosate le se metea a brasseto e le partia davanti... I tosati, pena dadrio i ciacolea forte par farse sentir... I pi veci i scominsea cantar el Ciareto su quel monte, el Monte Grapa, El iera sera andando a spasso... e così vanti. Dopo i ndea a casa riposar, par levar su bonora e ndar in colonia, al di drio. La nostra fameia la era granda, sereino le porte e , via tuti a Rosàrio..! El nostro pupà : Matteo Tonial, l’era Professor e el fea parte dea cantoria. In cesa, se gavea due file de banchi, davanti el altar, co i so balustri e i nici dei santi. Dadrio del altar ghera la sacristia co i paramenti dei sacerdoti quando i vignia far le vìsite, qualche sepolimento importante e tele feste. I tosatei e le tosete i restea davanti, o sia, tei primi banchi. I omi e i tosati a la banda sanca e le tosete, le done e le tose , dea banda drita. Quei dea sanca i fea la prima parte dei canti e dele orassion e quele dea banda drita i fea la seconda parte. Tute le sere, dopo del rosàrio, la programassion dea Sagra la ndea avanti. - Chi elo che va comprar le vache..? Dimandea el Bepo Chinàia. - Mi ghinò due tea stala e , se ocore, el me vizin Se,mo l Perondi el ghinà due anca lu... Dise Gigio Bruneto. Dopo de ciacolar un paro de menuti i ga catà la solussion: Due vache de Selmo e una de Bruneto parvia del peso dele bèstie. - E a casa de chi, meteremo el Frate..? - Da Cencio Tonial che lu el ga la casa granda e l´è ben postà Nostro zio Vicente léra maridà co la Maria Boareto, el gavea na bela casa, darente a cesa e na fameia granda: 14 fioi, ma el gavea de tuto quel che ocore a casa de un agricoltor de quei tempi. Fin na ragna par ndar al paese. - Le Figlie de Maria le pareciarà el altaro co le toaie, i castissai, i fiori e tuti i paramenti. - Gioan Chinàia el sonarà la campana e Selmo Perondi el se incaricarà dei mortari, foghete e rochetoni... Finida la programassion i se inviea banda casa. I Perondi, Bruneto, Madei e i Tàrtari , Dallaio e Bachi i ndea banda el Tigre: i Chiàia, i Fracasso e i Tonial in diression al Gauavirova: i Nanei, i Picinin e i Giusti, banda Santa Apolònia.. Un grupeto el scominsiea i canti dei nostri imigranti: - Go girato l,Ìtalia al Tirol... Nantro grupeto el ghe rispondea: - Na verginela non posso trovar... Nantro grupeto el ritornea: `- Ciareto su quel monte.... Quelaltro el rispondea : - Giulieta, la pi bela..... Usuário_Discussão:Talianeto/Arquivo

EL DI DEA FESTA. Gnanca na núgola tel celo e le rondinele e le sisie le tàia el firmamento saludando el sol chel spunta pien de luce e caldo! El sonar dea campana el se mistura col s-cioco del mortero e le persone le camina a le sguelte. Grande e pícoli, a pié, a caval, de ragna o de careta i forma na vera prtocission, saltando fora de tuti i cantón… Ben vestidi, co la facia ridente e và rento tea cesa par ciapar i meio posti… El altar el mostra i fiori e le toai bianche, piene de candele. El Frate el mete su i parmenti e i fabrissieri i impissa le candele…La cantoria la verde la serimònia con na lode a la Madona del Caravaio… El sacristán el porta el misal con tuta la reverensse.. Tea consacrassion le persone le se indenocia e le suspira\ devoción e adoración. E, sta olt, la sagra la è cascada pròpio tea doménega… Que festa..! Gh,è vignisto gente de tuti i cantón : Dea Guavirova i Guzzo, Dalla Santa, Bianchi, Carbonera, Trentin , Paloschi e altri. I Panserra, Predebon, Silvestrini, Pagnoncelli e Slongo, tuti bergmaschi da San Gaitano… Dal Pessegueiro, rivea i Bof, i Fracasso, i Testa…. Dea capela Santa Apoliania vignia i Bachi, i Sganzerla e el Bejano..! Questom l.era el ùnico straniero chel parlea el Portoghese , Magari, lu sol, parché nissuni i lo capia.. E tosati e tose i vignia co i so cavai inseladi con pelegri ,badana e rédene nove..! La mama la verde la finestra, la respira fondo e la mormora: “ Che bela giornada..! La Madona la se mèrita…!” Se scolta el primo s-cioco dei mortari e i gai i scomìnsia a cantar. Par fin che la natura la vol far festa anca ela. La gente la core a vestir la roba nova, vardarse tel specio e inviarse par la strada, in diression a la capela. Veci e zóveni, grandi e pìcoli, omi o done tuti i camina a le sguelte, parciaparse indrio, dopo de ver serà le porte dele case. La messa, la procission, la prèdica i deventea sucedimenti che i asea la gente comossa..! – Quanta devossión..!? Al mesodì se magnea el sorasco. Par i tosatei e par i vecioto se gavea i dolsi de pasta e i bussoloti. Na spèssie de cuca intorciada… No posso smentegarme del primo sorasco magnà a la Sagra dea Madona del Caravaio : El scarpo de vaca…El me ga costà un patacon guadagnà tea roda dea fortuna. E par bever go proà, par la prima olta, el refresco de manèsia Bergamini..! Me par in cora de sentirghe el gusto…Dolse e frisante..! Finio el disnar, là par le due ore, i omi i scominsea a zugar la mora e intonar i primi canti populari tliani: Ciareto su quel monte, la Bewla Violeta, El Massolin dei Fiori, ka Bela Polenta e tnte altre. I tosati e le tose i sominsiea ndar a spasso in grupeti par smorosar… I tosatei e le tosete i fea i so zughi: El Campo, i Quatro Cantón, el Fassoleto , el Anelo e altri…. A le quatro, se ritornea a la cesa para dir el rosario chel se finia col “Dio sia benedeto”. I veci, le done e i tosatei i scominsie a tornar a casa, compagnai de quei che i stea distante.
Talian La Nostra Vera Língua AI AMIGHI DE TUTO EL MONDO

terça-feira, 26 de maio de 2009

Fotografia

PROSPETO

PROSPETO DE FUNDASSION DE ENTITÀ VIRTUAL


GIUSTIFICATIVA:

La informática, sto vero miràcolo e par mi un gran mistero, la permete na oportunità de creare um coligamento virtual dea grandessa che se vol.
Sémplice instatània la pol girar el mondo intiero in pochi secondi.
Par intermeso dea Internet podemo risgatar el passà, registrar el presente e progetar el futuro.
Ricevo la inspirassion al pensar in due persone:
El onorévole pofessor Giovanni Meo Zílio ( in memória), par mi cognossesto quando de le sue risserche ntele diverse comunità onde abìtano i descendenti dei nostri imigranti – la maioransa Veneti, a Erechim, Gaurama, Viadutos, Marcelino Ramos ntel Rio Grande do Sul e Cascavel nel Stato del Paraná, Brasil.
Um vero passionà par la tutela del nostro Talian Veneto.
Rovilio Costa el zé un frate capucino, de star a Porto Alegre, capital del Rio Grande do Sul, professor dea Università Federal del Rio Grande do Sul (UFRGS), membro dea Academia Riograndense de Letras, scritor, giornalista, editor e diversi alti gradi de impegno.
El ga scrito nte na targa, par mi ricevesta nte un incontro dei radialisti del Talian Veneto del Brasil, queste parole:- “Honório Tonial el se ga fato la biblia viva del nostro talian”
Na lode o na sentença? Come meritàrla e mantégnerla :?
Ai 83 ani de età son drio viver, laorar, respirar, insoniar e anca pregar Talian Veneto..
E in culminansa del me ogetivo desìdero fondar na entità che adesso propongo,
Con el aiuto de tuti i Veneti del Mondo salvaremo el Talian Veneto..!


. ASVIRMONTAVE
REGOLAMENTO

CAPÌTOLO I
Dea denominassion, capital e sèdia.
Art. 1º – Deventa creada la Assossiassion Virtual Mondial del Talian Veneto. ASVIRMONTAVE
§ 1º - La entità la ga par finalità el recùpero, el registro, la atualizassion e el svolgimento dea língua dei descendenti dei imigrani italian nel mondo.
§ 2º - Questa língua la riceverà la designassion vocabular de TALIAN VENETO.
Art.2º- .La ASVIRMONTAVE no la gavarà beni o capital monetário.
§ 1° - La feramenta doperada par mantegner la entità in funsionamento la sarà la informática:: sites, blogs, e-mails e altri recursi tecnològichi
Art. 3º - La sua sèdia-riferensa la sarà la Biblioteca Cívica “MARIO DONADONI in Bovolone, Verona , Itália
§ 1º- I soci dea ASVIRMONTAVE i podarà participar del Concorso Letterario Internazionale in Lingua Veneta, anualmente.


CAPÌTOLO II

Requisiti par la amission, demission e esclusion dei soci virtuai
Art. 4º Tuti i scritori e parlanti del Talian Veneto i pol partissipar dea ASVIRMONTAVE.
§ 1º - Na pìcola autobiografia del participante la servirà de inscrission de sócio.
§ 2º - I primi 100 ( cento ) partissipanti i sarà considerai SOCI FONDATORI.
§ 3° - Almanco na olta el mese el sócio el fará el suo registro de presensa, participando con notìssie, inviti, poesie, artícoli e altri.
Art. 5º I soci partissipanti i gavarà la libertà de demitirse a qualche tempo, sensa nessun comprometimento con la entità, bastando comunicar la decision a la ASSEMBLÈA.
Art. 6º - La Assemblèa irtual la sara sempre in convocassion e la rsulta dea partissipassion de tuti i Veneti nel Mondo assossiadi.
§ 1º I soci che no i partissipa durante 3 ( tre) mesi consecutivi, sensa giustificativa expressa a la Assemblèa i sara considerai Esclusi..
§ 2° El socio escluso el podarà ritornar a qualche tempo e el sarà considerà reincluso,con tuti i diriti de ogni partissipanti.
Componenti de iretoria
Sarà denominà Mentor el sócio chel ga scominsià el movimento dei Veneti nel Mondo
Mentor dea Itália:: Roberto Giovanni Zaniolo
Mentor dea Germânia : : Robedrto Giovanni Zaniolo
Mentor del México : : Esuardo Montagner
Mentor del Brasil : : Honório Tonial
.
CAPÌTOLO III
MODALITÀ DE PARTISSIPASSION:
Art. 7º Ogni partissipante poderá servirse de E-mail, Blog o altro veìcolo virtual de comunicassion.
§ 1º - Será libera la manfestassion, sempre rispetando la ètica e la moralità.
§ 2º - Prosa, poesia, provèrbii e altre forme de espression e comunicassion le poderá esser utilisade. Tanto individuae come coletive.

CAPÌTOLO IV
DISPOSISSION GENERALE:
Art..8º - Sarà question de onore e comprometimento de utilizare el idioma Talian Véneto ntea ASVIRMONTAVE.
§ 1º - Serán acete parole che le fòrma idiomatismi e neologismi specìfichi a ogni ponto geogràfico e altre spessificità linguìstiche acete per le comunità PARLANTE.
Art. 9 º Tuti i partissipanti i poderá dar sugestion par perfessionar le règole ora proposte.
§ único. La Assemblèa Virtual la sarà CONTINUAMENTE PRESENTE , composta de tuti i participanti che i gavarà el comun impegno de mantegner vivo el sac erossanto parlar dei nostri antenati.
Art... 10 º - El Mentor el poderá formar la sua Diretoria con tuta la libertà a rispeto del nùmero de membri.
§ º 1 º - In ogni paese, , dovrà esistir el Mentor e el Divulgador o Presidenre chel pol esser anca la stessa perona del Mentor, o nantra.
§ 2 º - El Divulgador o Presidente el comandarà le publicassion participative traverso E-mail, blog o altro instrumento de comunicassion.


Erechim , desembre de 2008-12-18 Honório Tonial
Professor Pensionà e scritor del Talian Veneto
Postado por Honório Tonial às 12:24 0 comentários

VIRTUAL

V I R T U A L
Honório Tonial

O que significa o vocábulo:Virtual.?

1 - Fiz uma pesquisa na Wikipédia, a maior enciclopédia livre do mundo, que merece toda a credibilidade.
Go fato na risserca ntea Wikipédia, la pi granda insiclopedia lìbera del mondo, que la se mèrita tuta la credibilità.
2 – VIRTUAL é algo apenas potencial, todavia realizável.
VIRTUAL el zé qualcosa solamente potensial, però realisàbile
3 – Virtual referir-se-ia a uma categoria tão verdadeira quanto real.
Virtual volaria dir una categoria tanto verídica quanto real.
4 - O Virtual não é oposto ao real.
El Virtual nol zé mia el oposto del real.
5 – O Virtual pode ser oposto ao atual porque o Virtual carrega uma potencia de vir a ser; enquanto o real já é, existe.
El Virtual el pol esser el oposto al atual parché el virtual el porta una potensa de vegner a esser;
inquanto el atual romai el zé: el esiste.
6 - Virtual é como a assimilação de : realidade virtual, memória virtual, entidade virtual, presença virtual, viagem virtual, etc.
Virtual el zé come la assimilassion de realità virtual, memória virtual , entità virtual, presensa virtual, viaio virtual, etc.
7 – O francês Piere Levy, em seu livro “O que é o virtual”, assim o define:

...
O que é virtual?
Com o desenvolvimento das comunicações computadorizadas em rede, se popularizaram os termos "virtual" e "virtualidade". Popularmente, chama-se "virtual" tudo aquilo que diz respeito às comunicações via Internet. Nesse sentido, a Wikipedia poderia ser chamada uma "enciclopédia virtual", embora essa acepção da palavra seja imprópria porque "virtual" implica o conceito de uma simulação, o que nem sempre é verdade. Em muitos casos de expressões como "amigo virtual" ou "universidade virtual" o adjetivo "remoto" ou "à distância" se encaixaria com mais propriedade.
Pode-se ter uma idéia melhor sobre o termo "virtual" e suas implicações lançando mão da Semiótica peirceana, que estuda o relacionamento dos fenômenos do universo.
[editar] Tudo é virtual?
Um dos mais conhecidos autores a tratar do tema é o francês Pierre Lévy. Em seu livro "O que é o virtual?", ele define:
"o virtual não se opõe ao real, mas sim ao actual. Contrariamente ao possível, estático e já constituído, o virtual é como o complexo problemático, o nó de tendências ou de forças que acompanha uma situação, um acontecimento, um objecto ou uma entidade qualquer, e que chama um processo de resolução: a actualização." (LÉVY, 1996, p.16)
Lévy compara o virtual a um problema muito complexo ou a um acontecimento que precisa de uma solução. Esta solução é proporcionada pela atualização, que vem a ser o inverso da virtualização. Completando seu raciocínio, diz que a virtualização consiste em uma passagem do atual ao virtual, em uma "elevação à potência" da entidade considerada. A virtualização não é uma desrealização (a transformação de uma realidade num conjunto de possíveis), mas uma mutação de identidade, um deslocamento do centro de gravidade ontológico do objeto considerado: em vez de se definir principalmente por sua atualidade (uma "solução"), a entidade passa a encontrar sua consistência essencial num campo problemático. Verifica-se, portanto, que ocorre um círculo: a atualização soluciona um problema e a virtualização de uma solução gera um outro problema.
Na tentativa de explicar melhor o que é "virtual", Lévy descreve a situação de uma empresa com departamentos longe da matriz.
"A virtualização pode ser definida como o movimento inverso da actualização. Consiste em uma passagem do actual ao virtual, em uma 'elevação à potência' da entidade considerada. A virtualização não é uma desrealização (a transformação de uma realidade num conjunto de possíveis), mas uma mutação de identidade, um deslocamento do centro de gravidade ontológico do objecto considerado: em vez de se definir principalmente por sua actualidade ('uma solução'), a entidade passa a encontrar sua consistência essencial num corpo problemático" (LÉVY, 1996, p.17).
Ele afirma que "a palavra virtual vem do latim medieval virtualis, derivado, por sua vez, de virtus, força, potência. O virtual tende a atualizar-se, sem ter passado, no entanto, à concretização efetiva ou formal", ou seja, é algo que não existe na forma física.
Pode-se afirmar que o virtual é uma realidade que veio facilitar a vida do ser humano, pois através do virtual, que se encontra num suporte material (o computador), é possível obter várias informações (interagir) com outras pessoas.
Para Lévy, o virtual é mediado ou potencializado pela tecnologia; produto da externalização de construções mentais em espaços de interação cibernéticos.
Lévy usa o termo para criar especulação filosófica: fala de "virtualização" aplicada a, praticamente, todos os aspectos da vida humana: "Três processos de virtualização fizeram emergir a espécie humana: o desenvolvimento das linguagens, a multiplicação das técnicas e a complexificação das instituições" (LÉVY, 1996, p. 70). E assim por diante. Ao final do livro, fica-se imaginando que tudo é virtual.
Em Pedagogia, é freqüente o uso de "virtual" na designação de sistema de colaboração em rede. Como em "ambientes virtuais de aprendizagem", por exemplo. Em informática, é muito usado para designar sistemas de animação tridimensional em tempo real: realidade virtual. "Virtual" também é um termo usado largamente para designar qualquer relacionamento mediado por redes de computador. A midia de informática, principalmente, ajuda a popularizar a "virtualidade", porque é uma palavra que sempre chama atenção, está sempre ligada a novas tecnologias e ao modismo tecnológico.
[editar] Realidade

ZANIOLO

Ir para a mensagem anterior | Ir para a próxima mensagem | Voltar para as mensagensMarcar como não lida | Imprimir ResponderResponder a todosMover...Endrços eletrônicosFernandaPasta de escritos
Sinalizar esta mensagemRE: MensagioTerça-feira, 26 de Maio de 2009 4:34
De: "Roberto Giovanni Zaniolo" Exibir informações de contatoPara: "A M V - Honorio Tonial - BR" , "A M V - Vidal tradission - BR" , "A M V - Q C - Zaniolo come mi"


___________________________________________________________________________________________________________________


Zaniolo Roberto Giovanni

Via Pasinato, 41

35018 SAN MARTINO DI LUPARI (PD)

0039-049-9271527

E-Mail: zanioloconsuelo@hotmail.com

Skype: Robertogiovanni4

http://amissimondoveneto.jimdo.com/

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------





> Date: Mon, 25 May 2009 19:26:30 -0700
> From: hotohonorio@yahoo.com.br
> Subject: Mensagio
> To: lairzanatta@yahoo.com.br; i.j.zanatta@terra.com.br; caco.zancan@terra.com.br; zanioloconsuelo@hotmail.com; FISIOKINESIZANIOLO@libero.it; ro.zorzi@yahoo.com.br
>
> La ASVIRMONTAVE (Assossiassion Virtula Mondial del Talian Véneto) la rinova i auguri de salute, pace e prosperità a tuti i venetimondo.
> Erechim, Brasil, maio de 2009
> Honório Tonial
> Presidente.



Caro amigo 'l nono Tonial, bondì


Ze sì beo che te mandi i saeùdi a tuti i amissidelmondoveneto
atraverso de ASVIRMONTAVE!
'A famjia cresse e sta ben che ghe sia 'n papà che riscalda 'l core.

Sarìa anca beo che calcuno in Brasìe se ocupasse di ciapare in man i "Boetini" che spedisso
e che scrivesse a ogniuno dei amissi che ogni tanto risponde ai nostri ciami
parchè no i vaga persi, desmentegài, abandonài!

Se dopo questa persona voe farme partècipe mandàndome na copia dei discorsi fati
in modo da inserirle sol Boetin che cussì spontaneamente ze nato... tanto mejo!

Par esempio, i amissi che vedo sora come destinatari dei to saeùdi...
no i go mai visti passare sol me schermo (aparte Lair Zanatta),
no i me ga mai risposto 'na olta!... anca se mi continuo mandarghe sempre regoearmente e nostre robe!

Mi so àea continua ricerca dei nostri amissimondoveneto
e serco de rispòndarghe a tuti,
ma no riesso anca a starghe drio a tuti!

Pin pianeo serco anca de mètare drento 'l sito tute ste srobe che me ze rivà e che me rivarà...
ma no so sempre in ferie!
Cossa ghin dìzito, amigo Tonial,
se poe organisare calcun de bona voeontà in Rio Grande do Sul
che mantegna i contati nel stìe che semo drìo portar vanti?
E se mi moro?

Desso ghemo tantissimi novi "amissi-missionari-veneti" dae parte pì "strane" de sta tera
che i voe èssarghe anco juri, e ze giusto cussì!

Ghe mando na copia anca a Ary Vidal e a chealtro mi che stsera se catemo pa vèdare cossa e come fare mejio!

'n strucon, e 'n'abrasso

Roberto Zaniolo dea Germania
e da Viadelconte

>
>
> Veja quais são os assuntos do momento no Yahoo! +Buscados
> http://br.maisbuscados.yahoo.com

domingo, 24 de maio de 2009

PRIMA LESSION

PRIMA LESSION
A a ( 1.1 ) E E ( 2.1 ) I i ( 3.1 ) O o (4.1 ) U u ( 5.1)

Ava ela incoi omo ua
Abelha ela hoje homem uva

La vogal “a” la pol esser :
1.1- Preposission de posto :
Preposição de lugar:
( Toni el va a Gaurama)
1. 2 - Preposission de tempo :
Preposição de tempo:
(El riva a le diese ore.)
1. 3 Preposission de finalità :
Preposição de fim
( El va a morose)
1 . 4 – Preposission de quantità :
Preposição de quantidade
( El core a setanta chilòmetri par ora.)
1. 5 - Preposission de maniera :
Preposição de modo :
( Toni l'è vignisto a pié )
1. 6 - Sostantivo femenino :
Substantivo feminino
( Nome dea prima letra del alfabeto)
1. 7 - Partìcola idiomàtica :
Partícula idiomática
( A te ridi ti.)
............................................................................................................................
2.1 – Vogal “ e”
Sostantivo femenino :
Substantivo feminino
( Letra del alfabeto)
2.2 – Congiunsion Cordenativa :
Conjunção Coordenativa
( Toni e Piero - parole )
( Magnar e bever - orassion )

2.3 - Forma verbal :
Forma verbal
( La vaca la è morta.)
2.4 - La se dópia tel plural de serte parole :
(El ga brute idée)
............................................................................................................................... 3 . 3 . 1 - La vogal “i”
Letra del alfabeto
3 . 2 – Artìcolo mascolino plural
( I bechi )
3 . 3 – Artìcolo pronominal:
Lori i canta.
3 . 4 – La pol dopiarse in serti plurai:
(Zii - rii)
............................................................................................................................

4 . 1 – La vogal “o”
Sostantivo femenino
( Letra del alfabeto)
4. 2- Congiunsion alternativa de parole o orassion:
( O magna o canta)
4 . 3 - Vocativo
( Ò... Pàtria mia..!)
...........................................................................................................................
5 . 1 – Vogal “u”
Sostantivo femenino
( Letra del alfabeto )
5 . 2 – Tel Talian la è sempre pronunsiada.

COME SALUDAR TEL TALIAN:

1º - Da la mesanote, fin mesodì :
Quando se riva, se dise: - Bon giorno..! Bon di..!
Quando se va via : Adio.. Arivedersi . Ciao...
2º - Dal mesodi, fin mesanote :
Quando se riva : Bonassera...
Quando se va via : Bonanote ...Arivedersi..... Ciao.....


Par imparar el Talian no basta mia studiarlo. Bisogna che parlemo e pensemo in Talian. El Talian l,è na bela Lìngua, sémplice e fàcile de impararla parché se lede come se la scrive


VERBO AUSILIAR ESSER - SER, ESTAR.
MODO INDICATIVO
P r e s e n t e (Adesso...)
Mi son Noantre semo
Ti te si Valtri si
Lu l'è ( el zé ) Vatre si
Ela la è ( la zé ) Lori i è ( i zé )
Noantri semo Lore le è ( le zé)



I m p e r f e t o ( Pena prima )
Mi era ( gera, zera ) Noantre èrimo (gérimo, zèrimo
Ti te eri ( geri, zeri ) Valtri eri
Lu l'era ( el gera, el zera ) Valtre eri
Ela la era ( la gera , la zera ) Lori i era
Noantri èrimo Lore le era

P e r f e t o ( El geri )
Mi son stà Noantre semo stae
Ti te si stà Valtri si stai
Lu l'è stà Valtre si stade
Ela la è stada Lori i è stai
Noantri semo stai Lore le è stade

P i - c h e - P e r f e t o ( na olta)
Mi era stà Noantre èrimo stade
Ti te eri sta Valtri eri stai
Lu l'era stà Valtre èri stade
Ela la era stada Lori i era stai
Noantri èrimo stai Lore le era stade

F U T U R O ( Diman )
Mi sarò Noantre saremo
Ti te sarè Valtri saré
Lu el sarà Valtre saré
Ela la sarà Lori i sarà
Noantri saremo Lore le sarà

C o n d i s s i o n a l ( Fursi )
Mi fusse N Noantre fùssimo
Ti te fussi Valtri fussi
Lu el fusse Valtre fussi
Ela la fusse Lori i fusse
Noantri fùssimo Lore le fusse

MODO IMPERATIVO ( Comando )
Va ti Ndé valtri
Ndé

MODO SUGIUNTIVO
P r e s e n t e ( Bisognaria che...)
Mi sia Noantre sìimo
Ti te sìi Valtri sìi
Lu el sia Valtre sìi
Ela la sia Lori i sia
Noantri sìimo Lore le sia

I m p e r f e t o
Se mi fusse Se noantre fùssimo
Se tite fussi Se valtri fussi
Se lu el fusse Se valtre fussi
Se ela la fusse Se lori i fusse
Se noantri fùssimo Se lore le fusse


MODO INFINITIVO
P e r s o n a l
Esser mi Esser noantre
Esser ti Esser valtri
Esser lu Esser valtre
Esser ela Esser lori
Esser noantri Esser lore

I m p e r s o n a l Esser

PARTISSÌPIO
P r e s e n t e P a s s à
Sendo, essendo Stà

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
La ava la vola tei fiori del giardin.
A abelha voa nas flores do jardim.

Ela la va de fior in fior par catar el pòlen par far el miel.
Ela vai de flor em flor para achar o pólen para fazer o mel.

Incoi studiemo el Talian.
Hoje estudamos o Talian

El omo el varda le ave.
O homem olha as abelhas.

Le ave le vola intorno ai graspi de ua .
As abelhas voam ao redor dos cachos de uva.


AL NOME DE LE PERSONE, BÈSTIE O COSE GHE CIAMEMO SOSTANTIVO.

Ava fiori giardin polen miel Talian omo
Abelha flores jardim pólen mel Talian homem

Par capirla meio costumemo meter el ARTÌCOLO :
Para entender melhor costumamos colocar o ARTIGO :
Mascolino singolar definito : el = el tosato el caval el feral
Masculino singular definido : o = o rapaz o cavalo o lampião
Mascolino plural definito : i = i studianti i rospi i quaderni
Masculino plural definido : os = os estudantes os sapos os cadernos
Femenino singolar definito : la = la dona la colomba la dressa
Feminino singular definido : a = a mulher a pomba a transa
Femenino plural definito : le = le maestre le bisse le patate
Feminino plural definido : as = as mestras as cobras as batatas

ABECEDARIO

A B E C E D À R I O .

Honório Tonial
Introdussion.
PAROLE..!
El nostro Talian el dòpera solamente vintiun segni o letre par formar tute le parole del mondo..!
Sìnque vogae e sédase consonante.
El par un vero miràcolo poder registrar, no solo na lìngua, ma anca la Cultura, la stòria e la memòria de tuta na generassion.
Misturando le vogae e le consonante formaremo le parole.
Quando queste le deventa nome de qualche cosa ghe ciamemo SOSTANTIVO.
Par ricognosser la identità de na persona, la meio maniera la è saver che lìngua che la dòpera par far comunicassion.
I nostri bisnoni i ga insegnà ai nostri noni. E i nostri pupà i ga fato che noantri imparéssimo la so maniera de parlar .
Se no la rincuremo la sparirà...
Go idea che i nostri antenati i è drio remenarse tel tùmolo con la volontà de racomandar a ogni uno de noantri :
- No stà assar che el nostro parlar el vaga in malora...!
Par questo, volemo scominsiar co na pìcola storieta che la servirà de motivassion par el stùdio del nostro Talian.
Un sordeto el roseghea un toco de formaio de quel bon da gratar.
Quando el se inacorde, el vede un gato chel vol magnar, nò el formaio, ma el sordeto
Questo el core a scóndarse te un buseto, soto a cassa dea legna.
Tremendo come na stropa, el ga pensà:
- Mi stao chieto, el gato el se stufa, el va via e mi torno a rosegar el me formaio.
Passada na mesa oreta el sente sbaiar...Au.. au... au....!
- Adesso posso ndar fora parché el gato l'è ndato via...
El mete la testa fora del buso e el sente le ongiade del gato...!
- Ma, te gh'è sbaià come un can, seanca te si un gato...!
- È...caro.. Ghe dise el gato. El di de incoi, chi no sà almanco due lìngue l'è perso..!